सुरुवात

सध्या माझ्या मनाच्या स्थितीचं वर्णन कंटाळा किंवा साचलेपणा असं करता येईल. रुटीन अपरिहार्य असल्याने ते पार पाडणे या व्यतिरिक्त आपण काही करत नाही ही सततची जाणीव. या रुटीनमध्ये अडकून पडल्याची थोडी भावना आहेच. पण काही वेगळं करायचा उत्साहही वाटत नाहीये. वाचनही जरा सोपं, विरंगुळा या सदरात मोडणारं चाललंय. इंटरनेट वापरत असल्याने अनेक ब्लॉग्स वाचले आहेत. काही दिवसांपासून मनात येतंय, ब्लॉग सुरु करावा का? तर अशा कंटाळलेल्या, किंचित अपराधी मन:स्थितीत ब्लॉगबाबत विचार सुरु झाले.

पुढल्या चिंता म्हणजे लिहायला सुचेल का? कुठल्या विषयांवर लिहायचं? आपण हे नियमित करू का? लिहायला सुचलं नाही तर काय? नियमितता राखता आली नाही तर अपराधी वाटेल का? इ.इ. त्यानंतर मनात येऊ लागले तांत्रिक बाबींचे विचार. म्हणजे font कुठला वापरायचा? पण choice कुठे आहे? टायपिंग शिवाजी किंवा तत्सम phonetic font मधेच करता येतं. मराठीत ब्लॉग कसा लिहायचा हे शिकून घ्यायला हवं.

आधी हाताने लिहून मग computerize करावं की थेट computer वरच काम करावं? पण सध्या थेट computer वरच काम करत असताना हा विचार का बरे डोकावला मनात? मी माझ्या अक्षरालाच miss करतेय की काय? खरंतर माझं अक्षर छान होतं, अगदी अक्षर लेखन स्पर्धेत भाग घेण्याजोगं. आता मात्र सार्वत्रिक रडगाण्याप्रमाणे लिहिलंच जात नाही. अक्षर कसं येईल ही फार पुढची गोष्ट. आणखी विचार करताना जाणवलं, आपल्याला विशेषतः कामाच्या जागी सहकाऱ्यांना एकमेकांचं अक्षर कुठे माहीत असतं? माझ्या काही सहकाऱ्यांच्या बाबतीत मला काय माहीत झालंय? अमक्याचा Times New Roman, point size 12, line spacing 1.15, तमकीचा Arial, font size 11, line spacing 1.3. मराठी टायपिंग करणाऱ्यांचे (म्हणजे कुणी असलंच तर) कृती देव किंवा शिवाजी (यात स्थलपरत्वे फरक होऊ शकतो.)

नकळत आपण किती बारकाईने बघत असतो? आणि आपल्याही काही सवयी बनत जातातच की! उदा. माझंच पहा, line spacing single असेल तर ते मला गिचमिड वाटतं आणि डबल किंवा 1.5 असेल तर जागेचा अपव्यय. मला 1.2 किंवा 1.3 spacing ठीक वाटतं. एवढंच नाही तर मोठं document वाचायचं असेल तर मला सोयीचे वाटणारे हे बदल मी करून घेते. काही जण इतके वेगवेगळे fonts वापरतात म्हणजे मोठया documents साठी, की नवल वाटतं, courier, Comic Sans MS, Arial Rounded MT Bold वगैरे. आणि Serif / Sans Serif fonts बद्दल लोक काय विचार करतात?

हे सारे पाहता आपण पुढील काळात एखादयाचं हस्ताक्षर font वरून ओळखणार की काय? एक गंमत सांगू. माझ्या आधीच्या एका कामाच्या ठिकाणी एक दोन खडूस सह(?)कारी होते आणि ते जरा वेगळे fonts वापरायचे. वेगळेपणा म्हणून नाही तर इतरांना वाचायला त्रास म्हणून अशी आमच्या कंपूची खात्री होती. हे म्हणजे computer using habits वरून एखादया माणसाविषयी खूणगाठ बांधल्यासारखेच झाले की!

पण असं बघा Bodoni Ms Rounded किंवा Chiller सारख्या fonts मध्ये पानंच्या पानं वाचायची म्हणजे डोळ्यांना शिक्षाच की! त्यांची नावंच आम्ही पाडली होती fonts वरून. मग आज काय तापलाय Chiller!! किंवा बोडणाला गेल्यामुळे Bodoni आज उशीरा येणार आहे (मनातल्या मनात हा font विकसित करणाऱ्या 'बोदोनी' ची क्षमा मागत) अशा कोटया व्हायच्या.

तर मूळ मुद्दा होता की माणसं fonts कशी निवडत असतील? Handwriting Analysis सारखा font analysis करतात का? कारण fonts कुणाच्या तरी सुलेखानातूनच निर्माण झाले ना? आज नसेल होत असा analysis तर उदया होईलही असं तंत्र विकसित. (कुणाला माहीत असल्यास माझ्या ज्ञानात भर टाकावी) त्यावरून कळेल का स्वभाव वगैरे? ते तर font जिने/ज्याने शोधले तिला/त्याला लागू होईल. पण तो font वापरणाऱ्या माणसांच्या स्वभावात काही साम्यस्थळे असतीलच की!

अरेच्या, गाडी भरकटलीच की काय माझी? पण बघा, काय लिहावे म्हणता म्हणता, जवळ जवळ दोन पानं (computer चं A 4 page हं) लिहून झाली की! म्हणजे लिहिणं खूप अवघड नाही तर, फक्त वाचणारे हवेत.

ता. क. मराठी ब्लॉग लिहिण्यासाठी आवश्यक त्या तांत्रिक बाबी मी शिकलेय हे एव्हाना तुमच्या लक्षात आलंच असेल